SITE Strip Background.png

NL / FR

Stock photo 16.png

De psychosociale risico’s op het werk: 
hoe kan je ze opsporen en voorkomen?

Door Vanessa Pontet

De psychosociale risico's vormen een gevaar voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de werknemers. Ze worden beschouwd als de oorzaak van 40% van het ziekteverzuim binnen ondernemingen. Wat zijn de oorzaken van deze risico's? Welke maatregelen kunnen worden genomen om ze te voorkomen? Wie zijn de marktspelers van deze preventie?


Medicheck biedt u de sleutelelementen om tegen deze risico's op te treden.

Wat zijn psychosociale risico’s?

 

De Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg definieert de psychosociale risico's als "de waarschijnlijkheid dat een of meer werknemers psychologische schade oplopen, die ook gepaard kan gaan met fysieke schade, als gevolg van blootstelling aan elementen van : 

  1. de organisatie van het werk ; 

  2. de inhoud van het werk ; 

  3. de arbeidsomstandigheden

  4. de levensomstandigheden op het werk; 

  5. en de interne relaties op het werk;

waarop de werkgever invloed heeft en die objectief een gevaar inhouden. "


Bij de werknemers kan een slechte preventie van psychosociale risico's op het werk het risico op depressie, burn-out, angstgevoelens, slaapstoornissen, hypertensie en intense vermoeidheid doen toenemen... 


Dit kan voor uw hele organisatie gevolgen hebben, aangezien deze symptomen op hun beurt kunnen leiden tot een schadelijk of conflictueus klimaat tussen werknemers, een daling van de kwaliteit en de aanwezigheid op het werk  of verhoogd verzuim. Hierdoor zullen op hun beurt de psychosociale risico's van andere werknemers zal verergeren.

De 5 bronnen van psychosociale risico’s

 

De bronnen van deze psychosociale risico's zijn te vinden in een tal van elementen die het dagelijks leven van de werknemer vormen. Zij kunnen worden onderverdeeld in vijf categorieën die zich onderling beïnvloeden en die zijn opgenomen in de definitie van psychosociale risico's:

 

1. De organisatie van het werk: 

 

Het gaat over de relatie tussen de werknemer en het functioneren van de organisatie waarvan de werknemer deel uitmaakt. De organisatie van het werk is de bron van psychosociale risico's die de andere vier het meest beïnvloedt. Het gaat om de ervaring van de werknemers met de verdeling van het werk en de taken en de gezagsverhouding die de werknemers met het management hebben. Kortom, hebben de werknemers het gevoel dat zij binnen de organisatie eerlijk en rechtvaardig worden behandeld?
Als werkgever is het doel ervoor te zorgen dat de werknemers het
eens zijn met de structuur waartoe zij behoren en de manier waarop het bedrijf functioneert. Dit kan worden bereikt door hen duidelijk te maken wat hun plaats is binnen de organisatie en hoe hun werk de onderneming vooruit helpt. 

 

2. De inhoud van het werk: 

Deze categorie betreft de taken en opdrachten die kenmerkend zijn voor de werknemer. Zijn die goed gedefinieerd? Hoe worden ze door de werknemers ervaren? Zijn ze te ingewikkeld of te veeleisend? Geven ze ethische conflicten weer? Hier wordt ernaar gestreefd de mentale en fysieke belasting van de werknemer te verlichten en de taken te verdelen onder werknemers die in staat zijn ze uit te voeren.

 

3. De interne relaties: 

Deze relaties hebben betrekking op de bestaande relaties binnen de organisatie. Welke relatie hebben de werknemers onder elkaar? Hoe gaan ze om met hun collega’s, hun oversten, hun ondergeschikten? Om invloed te hebben hebben op dat niveau is het noodzakelijk om een goede communicatie tussen de werknemers te verzekeren en de kwaliteit van de relaties te versterken.

 

4. De arbeidsomstandigheden: 

Het gaat om een juridische band tussen de werknemer en het bedrijf. Dit omvat het arbeidscontract, de verloning, het werkrooster, het statuut van de werknemer…. Zijn deze condities voldoende voor de werknemers? Veroorzaken zij bezorgdheid of frustratie? Zijn er mogelijkheden tot evolutie en is die evolutie voor uw werknemers voldoende?

 

5. De levensomstandigheden op het werk : 

Hier omvatten we de indeling van de arbeidsomstandigheden (materieel of logistiek) en de kwaliteit van de werkomgeving. Zijn de werknemers tevreden met de voorzieningen? Hoe voelen ze zich op hun werk?  Deze bron hangt bijvoorbeeld dus af van de bureaus, verwarming, verlichting, materiaal dat ter beschikking wordt gesteld voor de werknemers, maar ook de beveiliging en de veiligheid van de bureaus, de bescherming en preventie bij gevaarlijke opdrachten, de hygiëne op de werkplek…. U moet dus verzekeren dat uw werknemers werken in een omgeving die zowel veilig als geschikt is voor hun werk en als het mogelijk is, ook aangenaam.

De preventie voor psychosociale risico’s

 

Een slechte preventie van de psychosociale risico’s op het werk kan verzuim in de onderneming doen ontstaan.

Enerzijds kan de aangerichte schade of die nu fysiek of mentaal is, een periode van verlof of inactiviteit vereisen voor de werknemer om te kunnen herstellen. De schade, die voorkomen kan worden, kan ook reeds bestaande medische problemen bij uw werknemers met zich meebrengen of erger maken. Anderzijds, kan een slechte preventie van deze risico’s als gevolg hebben dat het personeel zich afstoot. Op lange termijn kan dit de sfeer binnen uw bedrijf schade toe brengen, het verzuim doen toenemen, maar ook kan een slechte preventie leiden tot een hoog personeelsverloop (de vernieuwing van werknemers in hetzelfde bedrijf).

Binnen uw onderneming mogen uw werknemers niet denken dat zich arbeidsongeschikt verklaren een geldige oplossing is wanneer ze problemen ondervinden. Ze moeten weten dat er oplossingen bestaan om hen te helpen. Hen informeren over deze oplossingen is een cruciaal onderdeel van de preventie van het verzuim.


Soms volstaat het te luisteren naar de klachten van de werknemers om zo te weten te komen wat hun realiteit ter plaatse is en welke problemen zij eventueel ondervinden. Eens die moeilijkheden bekend zijn, kunt u handelen en maatregelen overwegen om hun werkomgeving te verbeteren.

Wilt u weten of uw afwezige werknemers problemen ondervinden op het werk? 

Stock photo 6.png

Het kan ook zijn dat u niet de beste persoon bent om uw werknemers te helpen. De details van de gezondheidsproblemen van uw werknemers zijn bijvoorbeeld niet uw zorg, maar de verantwoordelijkheid van de bedrijfsarts. U moet dus in staat zijn om naar uw werknemers te luisteren en hen naar de juiste persoon in uw organisatie door te verwijzen. 

Wie zijn de spelers op de markt inzake preventie?

Naar wie kunt u, als werkgever, uw werknemers in moeilijkheden doorverwijzen? Er zijn verschillende personen die de werknemer kunnen helpen: de interne of de externe preventieadviseur, de bedrijfsarts of de zogenaamde vertrouwenspersoon. 

  1. De interne preventieadviseur is de persoon die de risico's (zowel fysieke als psychologische) op de werkplek van de werknemer analyseert. Na onderzoek van de situatie voert de adviseur concrete en doeltreffende maatregelen uit om deze psychosociale risico's te verminderen. 
     

  2. De externe preventieadviseurs die gespecialiseerd zijn in psychosociale aspecten of de bedrijfsartsen zijn specifiek opgeleid in de preventie van psychosociale risico's en de gezondheid van werknemers. 
     

  3. De vertrouwenspersoon is een persoon die binnen uw organisatie is aangeduid. Hij of zij kan dienen als bemiddelaar en adviseur voor werknemers die hulp nodig hebben. Het werk van deze persoon is van cruciaal belang voor het welzijn van uw werknemers. Het is zeer belangrijk hen een goede werkomgeving aan te bieden, zodat zij hun taken kunnen vervullen: hun werk zo in te delen dat zij tijd hebben om zich aan hun rol als vertrouwenspersoon te wijden; hen een plaats te bieden waar zij vertrouwelijk met werknemers in moeilijkheden kunnen praten; en hen op te leiden in de preventie van psychosociale risico's.  

Bij Medicheck vinden we het belangrijk om werknemers te informeren over tot wie ze zich kunnen wenden in geval van nood. Daarom ontvangen onze samenwerkende artsen vóór elke medische Check de contactgegevens van de preventieadviseur, de bedrijfsarts en de vertrouwenspersoon in uw organisatie. Indien blijkt dat het nodig is kunnen onze artsen de werknemers dan doorverwijzen naar de juiste contactpersonen en u helpen psychosociale risico's in uw bedrijf te voorkomen.

Het voorkomen van psychosociale risico's op het werk moet deel uitmaken van uw algemeen verzuim- en preventiebeleid. Zodra er rekening is gehouden met deze psychosociale risico's en uw preventieacteurs voor uw werknemers geïdentificeerd zijn, zal u het verzuim op lange termijn kunnen terugdringen en uw werknemers ook helpen hun werk rustiger te benaderen. 

U hebt een zicht op al onze adviezen om het verzuim binnen bedrijven te bestrijden

en op het nieuws van Medicheck door ons te volgen op